W bardzo wielu firmach i zakładach pracy obowiązuje nakaz noszenia odzieży roboczej. Takie ubrania zapewniają pracownikom pełen komfort w czasie wykonywania codziennych obowiązków. Dzięki nim nie muszą się obawiać, że po pracy wrócą do domu w zniszczonej lub zabrudzonej odzieży. Często jednak, obok ubrań roboczych, występuje także obowiązek noszenia odzieży odblaskowej. Nie każdy pracodawca musi wyposażać swoich podwładnych od razu w polary czy bluzy odblaskowe. W ciepłych miesiącach nie przydadzą się także kurtki odblaskowe – najłatwiej poprawić widzialność pracownika poprzez stosowanie kamizelek ostrzegawczych.
Ten prosty ubiór szczególnie często można zauważyć na plecach drogowców bądź robotników zatrudnionych na placu budowy. Kamizelki wyróżniają się charakterystycznym kolorem, zwykle też bardzo luźnym krojem. Czy jednak koniecznie muszą być żółte? Ile taśm ostrzegawczych powinno się na nich znajdować? Czy można je zaliczyć do kategorii odzieży ochronnej? Znaleźliśmy odpowiedzi na te, a także wiele innych pytań dotyczących kamizelek ostrzegawczych.
Dlaczego kamizelki ostrzegawcze są tak popularne?
Popularność kamizelek ostrzegawczych wśród innych modeli odzieży odblaskowej wiąże się z wieloma czynnikami. Jednym z najważniejszych jest prosty krój tego ubioru i łatwość w użytkowaniu. Jeżeli ktoś musi założyć na siebie jakiś ostrzegawczy element z taśmami odblaskowymi, a chce to zrobić szybko i sprawnie, najłatwiej będzie mu zarzucić na siebie właśnie kamizelkę. Nie trzeba będzie wówczas zmieniać ubrania, wystarczy założyć ją na koszulkę, kurtkę czy sweter. Obszerne kamizelki da się zarzucić nawet na kurtkę czy polar.
Kamizelki są uniwersalne również pod innym względem. Dobrze nadają się bowiem niemal na wszystkie pory roku. Kiedy latem zarzuci się je na koszulkę, nie powinny przyczynić się zbytnio do podniesienia odczuwalnej temperatury otoczenia. Brak rękawów sprawia, że strój pozostaje przewiewny. Natomiast dzięki temu, że są dość luźne, również w chłodniejszych miesiącach można je łatwo założyć. I to nawet wówczas, gdy jest się już ubranym “na cebulkę”, czyli ma się na sobie kilka warstw odzieży.
W dodatku są zawsze pod ręką – to lekkie ubrania, które łatwo przechowywać lub przewozić. Plecak, torebka, reklamówka: nie ma z tym problemów. Zwinięta kamizelka może zmieścić się nawet do kieszeni.
Do popularności kamizelek przyczynia się także ich cena. W porównaniu do innych artykułów ostrzegawczych, takich jak spodnie czy kurtki odblaskowe, kamizelki są bowiem niezwykle tanie. Profesjonalne ubrania tego typu można kupić już za kwotę niewiele przekraczającą 10 złotych.
Kto powinien zaopatrzyć się w kamizelki odblaskowe?
Popularność kamizelek ostrzegawczych widać na co dzień na ulicach. To zdecydowanie najczęściej wykorzystywany element tego typu odzieży, spotyka się go częściej niż na przykład bluzy odblaskowe. Niektórzy korzystają z nich z własnej woli, inni wybierają ją jako najlepsze wyjście wśród obowiązkowych ubrań ochronnych. Wielu osobom kojarzy się przede wszystkim z drogowcami, czyli osobami zajmującymi się remontami i budowami dróg. W tym przypadku ubrania odblaskowe są wymagane – każdy pracujący na jezdni czy poboczu musi być dobrze widoczny.
Podobnie jest zresztą z wieloma ludźmi pracującymi w okolicach niebezpiecznych maszyn, a także ich operatorami. Są wymagane przy tak zwanym „ciężkim sprzęcie”. Kamizelki ostrzegawcze świetnie znają także budowlańcy – na placu budowy ma je niemal każdy. Są bowiem obowiązkowe w czasie pracy w pobliżu wystających elementów konstrukcyjnych. Z tego powodu pojawiają się też w stoczniach i portach, a także wielu fabrykach.
We wszystkich tych przypadkach to pracodawca jest zobowiązany do dostarczenia odzieży odblaskowej swoim podwładnym. Musi to zrobić nieodpłatnie, nie może też zrzucić tego obowiązku na swoich pracowników i później zrekompensować im kosztów ekwiwalentem.
Kamizelki na drodze
Kamizelki ostrzegawcze coraz częściej widać też wśród użytkowników dróg. Dla pieszych stanowią świetny sposób na spełnienie obowiązku posiadania elementów odblaskowych w czasie podróży po zmroku na obszarze niezabudowanym. Takie przepisy wprowadziła nowelizacja ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dla jeszcze większego bezpieczeństwa można uzupełnić strój o spodnie odblaskowe.
W przypadku rowerzystów kamizelki to nieobowiązkowy, lecz przydatny element poprawiający bezpieczeństwo na drodze. Przydadzą się im nie tylko po zmroku, ale i za dnia – dobra widoczność w ich przypadku jest na wagę złota. Niestety nie wszyscy kierowcy samochodów zwracają bowiem wystarczającą uwagę na osoby na jednośladach.
W przypadku kierowców samochodów kamizelki ostrzegawcze również nie są wymagane. Muszą je mieć jedynie ci, których samochód przewozi materiały niebezpieczne. Wielu kierujących wozi jednak ze sobą ubrania odblaskowe na wypadek awarii i przymusowego postoju na poboczu. Przed wyjściem na drogę warto wówczas założyć kamizelkę, by inni kierowcy mogli łatwiej dostrzec problemy i bezpiecznie ominąć zwężenie.
Zgodnie z aktualnymi przepisami założenie ubrań ostrzegawczych jest również obowiązkowe w przypadku opuszczania samochodu na autostradach i drogach szybkiego ruchu. W przypadku awarii i zjazdu na pobocze trzeba wówczas założyć ubrania ostrzegawcze, by zwiększyć swoje bezpieczeństwo poza pojazdem.
Jakie przepisy regulują wygląd kamizelek odblaskowych?
Wbrew opinii wielu osób, kamizelki ostrzegawcze nie należą do grupy ubrań roboczych, a ochronnych. W związku z tym podlegają nieco innym przepisom niż zwykłe spodnie czy koszulki dla pracowników. Najważniejszą regulacją od kilku lat jest dla nich norma EN ISO 20471. Opisuje ona dokładnie wygląd poszczególnych elementów odzież ostrzegawczej, zwracając uwagę na to, by pracownicy, którzy je noszą, byli dobrze widoczni w każdych warunkach. Z tego powodu kamizelki i inne ubrania odblaskowe muszą posiadać odblaski z każdej strony. Zgodność ze wspomnianą normą gwarantuje również, że kamizelka ostrzegawcza spełnia wymagania obowiązujące na terenie Unii Europejskiej.
Norma EN ISO 20471 dzieli także ubrania odblaskowe na trzy klasy. Ich wyznacznikiem jest powierzchnia taśm odblaskowych oraz materiału fluorescencyjnego. Odzież klasy pierwszej, zapewniająca najniższy poziom ochrony, to minimum 0,1 metra kwadratowego odblasków i 0,14 metra kwadratowego fluorescencyjnego tła.
By spełnić warunki klasy trzeciej, potrzebna jest nie tylko większa wartość obu tych parametrów, ale także strój okrywający tułów wyposażony w długie rękawy lub połączony z długimi nogawkami. W związku z tym, by zapewnić najwyższy poziom ochrony z udziałem kamizelki ostrzegawczej, trzeba zestawić ją ze spodniami odblaskowymi.
Wiele porad na temat różnych rodzajów odzieży odblaskowej czeka także na stronie gorlice.info.pl
Na co zwracać uwagę przy wyborze kamizelki?
W związku z opisanymi wymaganiami, samodzielne kamizelki ostrzegawcze zwykle są zaliczane do odzieży klasy drugiej. Takie modele wyróżniają się charakterystycznym kolorem. Wbrew pozorom jaskrawy odcień żółtego nie jest jednak w tym przypadku jedyną możliwością. Przepisy dopuszczają również kamizelki pomarańczowe oraz pomarańczowo-czerwone, choć przyznać trzeba, że są one widywane zdecydowanie rzadziej.
Na kamizelce odblaskowej powinny się znajdować dwa pasy taśmy ostrzegawczej. Ich minimalna, a zarazem standardowa szerokość to 5 centymetrów. Taśmy te mają oplatać całą kamizelkę. Warto więc zwrócić uwagę, by były dobrze wszyte w materiał i miały odpowiednią, sprecyzowaną przepisami szerokość. W przeciwnym razie można bowiem przez przypadek kupić ubiór nie spełniający wymogów, co może się źle skończyć zwłaszcza dla drogowców. Część kamizelek ma z kolei dodatkowe, pionowe taśmy biegnące z obu ramion, prostopadłe do tych opasujących tułów.
Poliester i siatka
Istotny jest także materiał, z którego wykonuje się kamizelki. Podobnie jak w przypadku innych ubrań odblaskowych, także tutaj podstawowym surowcem jest poliester. Kamizelki z takiego tworzywa dobrze odprowadzają pot i szybko wysychają. W wielu kamizelkach znaleźć można jednak również słuszną domieszkę bawełny, która nieco poprawia ich wygląd i sprawia, że są przyjemniejsze w dotyku.
Na lato najlepiej będą zapewne nadawać się kamizelki siatkowe. Niewielkie otwory zapewniają bardzo dobrą wentylację ciała nawet w najbardziej upalne dni. Całe ubranie wykonane jest wówczas z syntetycznego tworzywa, co sprawia, że produkt jest bardzo lekki.
Wybierając kamizelkę, warto zwrócić również uwagę na to, czy jest wyposażona w system zapinania. Wiele z nich to luźne ubrania, których nie da się w żaden sposób zasunąć – chyba że z użyciem agrafki. Część kamizelek jest z kolei wyposażonych w zamek błyskawiczny. Takie ubrania dla wielu osób mogą być bardziej komfortowe, będą bowiem lepiej trzymać się ciała. Przydadzą się zwłaszcza budowlańcom, którzy mogą łatwo zahaczyć o coś, poruszając się wśród materiałów budowlanych i maszyn. Droższe i bardziej rozbudowane modele kamizelek posiadają także kieszenie, a niektóre nawet pas biodrowy z kaburami do przechowywania narzędzi.
Jakie kamizelki wybrać na chłodniejsze dni?
Mimo że kamizelki kojarzą się raczej z ciepłymi dniami lub uzupełnieniem grubszej odzieży, także one mogą chronić przed zimnem. Tak będzie się dziać wówczas, gdy wybór padnie na ocieplane bezrękawniki. To wyjątkowo rozbudowane modele kamizelek, których najważniejszą cechą jest ocieplana warstwa znajdująca się pod zewnętrznym, fluorescencyjnym materiałem. Ociepleniem jest często tak zwana pikówka, którą podszywa się kamizelkę.
O to, by ciepło zbytnio nie uciekało, dba też szczelny zamek. Niektóre modele takich bezrękawników to ubrania dwustronne. Wówczas również spodnia warstwa jest elegancko wykończona – kamizelkę można odwrócić na lewą stronę i używać jako zwykłej odzieży bez odblaskowych elementów.
Jaki kolor kamizelki ostrzegawczej na budowie?
Jak już wspomnieliśmy, ogólne przepisy BHP dopuszczają trzy kolory kamizelek ostrzegawczych. Regulacje dotyczące poszczególnych grup zawodowych czy branż czasami je jednak uściślają. Bywa, że konkretna barwa wynika ze zwyczajów w danej branży. Tak jest na przykład na budowach. Dla pracowników budowlanych na budowie przewiduje się pomarańczowy kolor kamizelek odblaskowych. Żółtą kamizelkę ostrzegawczą na budowie powinien natomiast założyć inspektor nadzoru.
Ile wynosi mandat za brak kamizelki odblaskowej?
Kamizelki lub inne elementy odblaskowe są obowiązkowe dla pieszych, którzy po zmroku poruszają się poza obszarem zabudowanym. Jako piesi są też wówczas traktowani między innymi kierowcy, którzy opuszczają samochód w takich warunkach. Chociaż przepisy nie nakazują więc noszenia kamizelki odblaskowej, warto wozić ją w samochodzie. Mandat za brak odblasków może wynieść od 20 do 500 złotych.
Przy wyborze ubrań odblaskowych warto zachować ostrożność. Więcej na ten temat w kolejnym artykule: Jak dobrze wybrać odzież ostrzegawczą? Pułapki, które czyhają na pracodawców
Autor:
Piotr
Absolwent Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego.
